Μεταφερθήκαμε στο www.radiogamma.gr

Πόσο μοιάζουμε στην (αιώνια χρεωκοπημένη) Ελλάδα

Στην ιταλική έκδοση του βιβλίου των ελλήνων ιστορικών Βερέμη και Κολιόπουλου είναι αφιερωμένο το άρθρο του Κάρλο Βούλπιο στην ιταλική εφημερίδα, με αφορμή τις πάντα επίκαιρες συζητήσεις για τον εθνικό δανεισμό και τη χρεωκοπία των κρατών της νότιας Ευρώπης.

"Οι καλύτεροι στερούνται κάθε βεβαιότητας, ενώ οι χειρότεροι είναι γεμάτοι επιδεικτικό πάθος". Μ' αυτά τα λόγια
(από την "Ημέρα της Κρίσεως" του Ουίλιαμ Μπάτλερ Γιτς) για την αποδεκατισμένη Ευρώπη του 1920 κλείνει "Η Σύγχρονη Ελλάδα: μια ιστορία που αρχίζει το 1821" του Θάνου Βερέμη και του Ιωάννη Κολιόπουλου, καθηγητών Πολιτικής και Σύγχρονης Ιστορίας στα πανεπιστήμια της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, αντιστοίχως, η οποία κυκλοφόρησε πρόσφατα στα Ιταλικά.

Οι αιτίες της αβύσσου
Το έργο όχι μόνο δεν παραγνωρίζει την επικαιρότητα –το κώμα στο οποίο έχει περιέλθει η Ελλάδα- αλλά τη χρησιμοποιεί για να κάνει καλύτερα κατανοητές τις αιτίες που έχουν "τσακίσει τα πλευρά" μιας χώρας στην οποία όλοι χρωστάμε κάτι, όπως σε μια μητέρα. Έτσι, από τη σημερινή χρεωκοπία είναι απαραίτητο να κάνουμε ένα άλμα 120 ετών στο παρελθόν και να βρεθούμε στο 1893 όταν η Ελλάδα χρεωκόπησε για πρώτη φορά, εξαιτίας "ενός εθνικού χρέους επτά φορές υψηλότερου σε σχέση με 17 χρόνια νωρίτερα". Έχουν περάσει μόλις 50 χρόνια από το πρώτο της Σύνταγμα, το 1844 και 70 από την ανεξαρτησία της από την οθωμανική αυτοκρατορία –μαζί με αυτά της επανάστασης του 1821 που ενέπνευσε τους καλύτερους νέους της Ευρώπης με έναν πρωτόγνωρο φιλελληνισμό για τότε και για μετά- όταν η νεαρή Ελλάδα βρίσκεται χρεωκοπημένη.

Βέβαια, εξαιτίας της οικονομικής προσπάθειας για την υποστήριξη των αλυτρωτικών σκοπών, με δάνεια που υπογράφηκαν για να πληρωθούν άλλα χρέη και της σοβαρής κρίσης στον τομέα της αμπελουργίας, ο οποίος μετά από μια σύντομη περίοδο άνθησης υποσκελίζεται από αμπελώνες (και τους φόρους) της Γαλλίας. Αλλά και επειδή τα "ξένα δάνεια των πρώτων 45 ετών της ανεξαρτησίας σπάνια χρησιμοποιήθηκαν για δημόσια έργα σχετικά με τις υποδομές, καθώς το μεγαλύτερο μέρος τους χρηματοδοτούσε τα έξοδα της διοίκησης, τον προϋπολογισμό για την άμυνα και την πληρωμή των τόκων".

Δεν απέφυγε τον δανεισμό
Η διαδικασία ενοποίησης της χώρας και η αναζήτηση της χαμένης "ελληνικής ταυτότητας" κατάφεραν να βρουν τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία τους στη γλώσσα και στην πολιτισμική συνέχεια προκειμένου να εξουδετερώσουν όλους εκείνους που, βάσει των ρατσιστικών θεωριών της μόδας, αντιμετώπιζαν τους σύγχρονους Έλληνες απλά σαν "αλβανοποιημένους σλάβους". Όμως, αυτό που η Ελλάδα δεν κατάφερε ποτέ να αποφύγει ήταν ο ανεξέλεγκτος δανεισμός, ο οποίος μοιάζε σαν έναν ψυχαναγκασμό που επαναλαμβάνεται επί δύο αιώνες. Ήδη το 1933, ο βασιλιάς Όθωνας, μη ξέροντας πώς να πληρώσει τα εξωτερικά χρέη "είναι έτοιμος να πουλήσει δημόσια γη".

Μετά προστίθενται οι βαλκανικοί πόλεμοι στις αρχές του 20ου αιώνα και οι συγκρούσεις με την Τουρκία με καταστροφική συνέπεια την ανταλλαγή πληθυσμών ανάμεσα στις δύο χώρες (585 χιλιάδες ελληνόφωνοι μουσουλμάνοι διώχθηκαν από την Ελλάδα και ένα εκατομμύριο 300 χιλιάδες ορθόδοξοι τουρκόφωνοι διώχθηκαν από την Τουρκία), ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος που ακουλουθήθηκε από έναν σκληρότατο εμφύλιο, ένα πραξικόπημα με στρατιωτική δικτατορία το 1967, ένα ακόμη δημοψήφισμα (το έκτο) ανάμεσα στη μοναρχία και τη δημοκρατία το 1974, ένα νέο Σύνταγμα το 1975 και τελικά, η πολυπόθητη ανάπτυξη.

Η ανάπτυξη ωστόσο διαρκεί λίγο, όχι περισσότερο από 15 χρόνια, όσα χρειάστηκαν για να ξαναρχίσει η ξέφρενη πορεία του αντιπαραγωγικού δανεισμού που δεν κατάφερε να ανακοπεί ούτε από την ένταξη πρώτα στην Ε.Ο.Κ. και μετά στο Ευρώ και που έφερε την Ελλάδα (της οποίας η ανάπτυξη του δημόσιου τομέα ανάμεσα στο 1980 και το 2010 τριπλασιάστηκε σε σχέση με εκείνον της Αυστρίας) στην καταστροφή.

Λεηλατώντας το σύστημα

Ο Βερέμης και ο Κολιόπουλος είναι ανελέητοι, δεν επιλέγουν τον εύκολα δρόμο να ενοχοποιήσουν "τους άλλους" για "αυτού του είδους το ελληνικό πεπρωμένο" και υποστηρίζουν ότι οι οικονομικές καταστροφές, σήμερα όπως και στο παρελθόν, είναι καρπός της "κατακερματισμένης κοινότητας, ενός αναχρονιστικού συστήματος που διαβρώνει το ελληνικό κράτος από τη γέννηση του". Ένα σύστημα στο οποίο αυτό που μετράει είναι η προστασία του οικογενειακού πυρήνα, της ομάδας, της φατρίας εις βάρος της αξιοκρατίας στη δημόσια ζωή και όπου ο καθένας συμβάλει, αλλά με αρνητικό τρόπο: στην πολιτική "που θα προσελκύσει τους περισσότερους δίχως πολιτική γνώση και προσωπικότητες του θεάματος", η οικονομία και η εκπαίδευση "που επιλέγουν σύμφωνα με το κριτήριο της απόλυτης αφοσίωσης κι όχι εκείνο της ικανότητας" και η ίδια η κοινωνία των πολιτών "που ανταγωνίζεται με ζήλο πώς να λεηλατήσει το σύστημα". Προφανώς, κάθε ομοιότητα με την Ιταλία είναι καθαρά συμπωματική.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

.